ویژگی‌های فولاد عملیات حرارتی‌پذیر 1.6580

فولاد 1.6580 با شناسه 36CrNiMo4 که با نام VCN200 نیز شناخته می‌شود، از فولادهای کم‌آلیاژ مقاوم به حرارت است که با عناصر نیکل، کروم و مولیبدن تقویت شده و از خانواده فولادهای عملیات حرارتی‌پذیر می‌باشد. این ترکیب آلیاژی باعث شده تا فولاد VCN200 در شرایط عملیات حرارتی، استحکام بالا، سختی مناسب و مقاومت خستگی مطلوبی داشته باشد. از مشخصه‌های بارز این فولاد می‌توان به این موارد اشاره کرد:

  • استحکام کششی و چقرمگی بالا
  • مقاومت مناسب در برابر خستگی
  • الاستیسیته بالا
  • سخت‌پذیری خوب در فرآیند عملیات حرارتی
  • مقاومت پایین در برابر خوردگی

کاربردهای فولاد عملیات حرارتی‌پذیر 1.6580

  • خودروسازی: تولید میل‌لنگ، شافت‌ها، دنده‌ها و اجزای تحت فشار بالا
  • ماشین‌آلات صنعتی: قطعات مقاوم در تجهیزات سنگین، ابزارآلات و ماشین‌آلات
  • قطعات مکانیکی: کاربرد در اجزای تحت تنش‌های شدید
  • نیروگاه‌ها و صنایع نفت و گاز: برای اجزای داغ و پرفشار مانند شافت و لوله‌ها (مطابق با استانداردهای بین‌المللی مانند ASTM)
  • صنایع سیمان و راه‌آهن: شافت لوکوموتیوها و تجهیزات پرکاربرد دیگر

این فولاد جزو فولادهای مناسب برای اکستروژن سرد بوده و مناسب برای تولید انبوه قطعات صنعتی مانند قطعات خودرو، سازه‌ها و تجهیزات عمومی می‌باشد. این فرآیند شامل ترکیبی از عملیات شکل‌دهی سرد مانند فورج، کشش، پرس و اکستروژن است که منجر به تولید قطعاتی با چگالی بالا، دقت ابعادی عالی، سطح صاف و استحکام مکانیکی بالا می‌شود.

استانداردهای مرجع فولاد 1.6580

  • DIN EN 10083-3 (01/2007): فولادهای قابل سختکاری و تمپر – فولادهای آلیاژی
  • DIN EN 10250-3 (12/1999): فورجینگ باز برای کاربردهای عمومی مهندسی – فولادهای آلیاژی خاص
  • DIN EN 10269 (02/2014): فولادها و آلیاژهای نیکل برای ساخت اتصالات با خواص مکانیکی مشخص در دماهای بالا یا پایین
  • DIN EN 10277 (09/2018): محصولات Bright Steel – فولادهای آلیاژی قابل سختکاری و تمپر
  • DIN EN 10297-1 (06/2003): لوله‌های فولادی دایره‌ای بدون درز برای مصارف مکانیکی و عمومی – فولادهای آلیاژی و غیر آلیاژی
  • DIN EN ISO 683-2 (09/2018): فولادهای قابل عملیات حرارتی، فولادهای آلیاژی و خوش‌تراش – فولادهای آلیاژی مخصوص سختکاری و تمپر
  • DIN SEW 310 (08/1992): خواص فیزیکی فولادها
  • DIN SEW 550 (08/1976): فولادهای مخصوص قطعات فورجینگ بزرگ

ترکیب شیمیایی فولاد 1.6580 (VCN200)

ترکیب شیمیایی فولاد 1.6580 (VCN200) در جدول زیر، بر پایه نسخه نهایی سال ۲۰۱۹ کلید فولاد (Stahlschlüssel) و مطابق با استانداردهای به‌روز و معتبر بین‌المللی استخراج شده است. این مقادیر ممکن است با داده‌های مندرج در برخی منابع یا استانداردهای قدیمی‌تر تفاوت داشته باشند.

CکربنSiسیلیسیمMnمنگنزPفسفرSگوگردCrکرومMoمولیبدنNiنیکل
0.26 – 0.34≤ 0.400.30 – 0.60≤ 0.025≤ 0.0351.80 – 2.200.30 – 0.501.80 – 2.20

مشخصات فیزیکی فولاد 1.6580 (VCN200)

اطلاعات ارائه‌شده در جدول زیر، از نسخه نهایی سال ۲۰۱۹ کلید فولاد (Stahlschlüssel) استخراج شده‌اند. این داده‌ها بر اساس استاندارد DIN SEW 310 (08/1992) تنظیم شده‌اند و ممکن است با مقادیر ارائه شده در منابع دیگر تفاوت داشته باشند.

منبع: استاندارد DIN SEW 310 (08/1992) – کلید فولاد (Stahlschlüssel) نگارش ۲۰۱۹
جدول مشخصات فیزیکی
پارامتردر دمایمقدارواحد
چگالی~ 20 °C~ 7.80g/cm3
ظرفیت گرمایی ویژه
-100 – 20 °C~ 0.423J/g.K
0 – 20 °C~ 0.456J/g.K
~ 20 °C~ 0.461J/g.K
20 – 100 °C~ 0.479J/g.K
20 – 200 °C~ 0.499J/g.K
20 – 300 °C~ 0.517J/g.K
20 – 400 °C~ 0.536J/g.K
20 – 500 °C~ 0.558J/g.K
20 – 600 °C~ 0.587J/g.K
هدایت حرارتی
~ 20 °C~ 33.7W/m.K
~ 100 °C~ 36.2W/m.K
~ 200 °C~ 37.8W/m.K
~ 300 °C~ 37.2W/m.K
~ 400 °C~ 35.7W/m.K
~ 500 °C~ 34.0W/m.K
~ 600 °C~ 32.0W/m.K
ضریب انبساط حرارتی
-100 – 20 °C~ 10.510⁻⁶/°K
0 – 20 °C~ 11.410⁻⁶/°K
~ 20 °C~ 11.510⁻⁶/°K
20 – 100 °C~ 12.110⁻⁶/°K
20 – 200 °C~ 12.710⁻⁶/°K
20 – 300 °C~ 13.210⁻⁶/°K
20 – 400 °C~ 13.610⁻⁶/°K
20 – 500 °C~ 14.010⁻⁶/°K
20 – 600 °C~ 14.410⁻⁶/°K
مقاومت الکتریکی ~ 20 °C~ 0.309Ω.mm2/m
~ 100 °C~ 0.354Ω.mm2/m
~ 200 °C~ 0.418Ω.mm2/m
~ 300 °C~ 0.505Ω.mm2/m
~ 400 °C~ 0.609Ω.mm2/m
~ 500 °C~ 0.727Ω.mm2/m
~ 600 °C~ 0.867Ω.mm2/m
مدول الاستیسیته
~ -100 °C~ 217,000MPa
~ 0 °C~ 213,000MPa
~ 20 °C~ 212,000MPa
~ 100 °C~ 207,000MPa
~ 200 °C~ 199,000MPa
~ 300 °C~ 192,000MPa
~ 400 °C~ 184,000MPa
~ 500 °C~ 175,000MPa
~ 500 °C~ 164,000MPa

خواص مکانیکی فولاد 1.6580 (VCN200)

اطلاعات ارائه‌شده در جدول زیر، از نسخه نهایی سال ۲۰۱۹ کلید فولاد (Stahlschlüssel) استخراج شده‌اند. این داده‌ها بر اساس استانداردهای معتبر و به‌روز بین‌المللی تنظیم شده‌اند و ممکن است با مقادیر قدیمی‌تر رایج در برخی منابع دیگر تفاوت داشته باشند.

منبع: کلید فولاد (Stahlschlüssel) نگارش ۲۰۱۹
جدول خواص مکانیکی
پارامترمقدارواحد
سختی در حالت
آنیل شده
≤ 248HB 30
آنیل و پرداخت شده
استحکام کششی≤ 700MPa
کاهش سطح مقطع≥ 58%
کشش سرد و آنیل شده
استحکام کششی≤ 680MPa
کاهش سطح مقطع≥ 60%
کشش سرد، آنیل و
بازکشش سرد سبک
استحکام کششی≤ 700MPa
کاهش سطح مقطع≥ 60%
 تست سختی‌پذیری
Jominy Test
≤ 1.5 mm48-56HRC
استحکام تسلیم
کوئنچ و تمپر شده
≤ 16 mm≥ 1050MPa
17-40 mm≥ 1050MPa
41-100 mm≥ 900MPa
101-160 mm≥ 800MPa
استحکام کششی
کوئنچ و تمپر شده
≤ 16 mm1250-1450MPa
17-40 mm1250-1450MPa
41-100 mm1100-1300MPa
101-160 mm1000-1200MPa
افزایش طول 
بعد از شکست
کوئنچ و تمپر شده

≤ 16 mm≥ 9%
17-40 mm≥ 9%
41-100 mm≥ 10%
101-160 mm≥ 11%
کاهش سطح مقطع
کوئنچ و تمپر شده
≤ 16 mm≥ 40%
17-40 mm≥ 40%
41-100 mm≥ 45%
101-160 mm≥ 50%
انرژی ضربه
Charpy-V
≤ 16 mm≥ 30J
17-40 mm≥ 30J
41-100 mm≥ 35J
101-160 mm≥ 45J

عملیات حرارتی و سخت‌کاری فولاد 1.6580

  1. سخت‌کاری(Hardening): فولاد در دمای بین ۸۳۰ تا ۸۶۰ درجه سانتی‌گراد حرارت داده شده و سپس در روغن کوئنچ می‌شود. این فرآیند برای افزایش سختی و استحکام نهایی قطعه انجام می‌گیرد.
  2. تمپرینگ (Tempering): برای کاهش تنش‌های داخلی و افزایش چقرمگی، فولاد کوئنچ‌شده در دمای ۵۴۰ تا ۶۸۰ درجه سانتی‌گراد بازپخت می‌شود.
  3. آنیلینگ (Annealing): به منظور بهبود ماشین‌کاری و نظم ساختار داخلی، فولاد در دمای ۶۵۰ تا ۷۰۰ درجه سانتی‌گراد حرارت داده شده و به‌آرامی در کوره سرد می‌شود.
  4. فورجینگ (Forging): فرآیند آهنگری در دمای ۸۵۰ تا ۱۰۵۰ درجه سانتی‌گراد انجام می‌شود. این عملیات باعث بهبود خواص مکانیکی و ساختار دانه‌ای یکنواخت می‌گردد.
  5. نرماله کردن (Normalizing): فولاد تا دمای ۸۵۰ تا ۸۸۰ درجه سانتی‌گراد حرارت داده شده و سپس در هوای آزاد سرد می‌شود تا ساختار یکنواخت و خواص مکانیکی متعادل حاصل گردد.

اطلاعات ارائه‌شده در جدول زیر، از نسخه نهایی سال ۲۰۱۹ کلید فولاد (Stahlschlüssel) استخراج شده‌اند. این داده‌ها بر اساس استانداردهای معتبر و به‌روز بین‌المللی تنظیم شده‌اند و ممکن است با مقادیر قدیمی‌تر رایج در برخی منابع دیگر تفاوت داشته باشند.

منبع: کلید فولاد (Stahlschlüssel) نگارش ۲۰۱۹
جدول عملیات حرارتی
نوع عملیات حرارتیبازه حرارتی
فورج گرم (Hot Working)850-1050 °C
نرماله کردن850-880 °C
آنیل کامل (Soft Annealing +A)650-700 °C
سخت‌کاری با آب830-860 °C
سخت‌کاری با روغن830-860 °C
تمپرینگ540-660 °C