ویژگیهای فولاد عملیات حرارتیپذیر 1.1203
فولاد عملیات حرارتیپذیر 1.1203 با شناسه CK55 (شناسه جدید C55E) یکی از فولادهای عملیات حرارتیپذیر میباشد که در گروه فولادهای با کربن متوسط تا بالا قرار میگیرد. این فولاد بهدلیل قابلیت سختکاری و تمپر، برای کاربردهایی که نیاز به مقاومت و چقرمگی بالا دارند، بسیار مناسب است. از ویژگیهای بارز فولاد CK55 میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- ماشینکاری خوب
- سختپذیری سطحی بالا
- مقاومت پایین در برابر خوردگی
- قابلیت جوشکاری
کاربردهای فولاد عملیات حرارتیپذیر 1.1203 (CK55)
- صنایع نظامی: ساخت قطعات سلاح، قاب خشاب، نوار فشنگ، اجزای تقویتی
- صنایع نساجی و کفش: قطعات ماشینآلات، فنر پاشنه
- لوازم خانگی: قطعات داخلی جاروبرقی، لباسشویی، یخچال و فر
- صنعت ساختمان: ساخت بیل و ابزار مشابه
- کشاورزی: تیغه کمباین، چمنزن، قطعات ماشینآلات
- قطعات خودرو: انواع خار، واشر، بست فنری، جک، دیسک و صفحه کلاچ، قفل و ریل صندلی
ترکیب شیمیایی فولاد 1.1203 (CK55)
مقادیر ترکیب شیمیایی ارائهشده برای فولاد 1.1203 (CK55) بر پایه دادههای نسخه نهایی کلید فولاد (Stahlschlüssel ۲۰۱۹) و مطابق با استانداردهای معتبر بینالمللی تنظیم شدهاند. این اعداد ممکن است با مقادیر ذکرشده در برخی منابع یا استانداردهای قدیمی متفاوت باشند.
| Cکربن | Siسیلیسیم | Mnمنگنز | Pفسفر | Sگوگرد | Crکروم | Moمولیبدن | Niنیکل |
| 0.52 – 0.60 | ≤ 0.40 | 0.60 – 0.90 | ≤ 0.035 | ≤ 0.035 | ≤ 0.40 | ≤ 0.10 | ≤ 0.40 |
مشخصات فیزیکی فولاد 1.1203 (CK55)
مقادیر ذکرشده در جدول زیر، میانگینی از پارامترهای فیزیکی بهدستآمده از آزمونهای نمونهای در دمای محیط هستند و لزوماً با دادههای محصول نهایی تمام تولیدکنندگان یکسان نیستند. این اطلاعات صرفاً جهت آشنایی با بازه تقریبی خواص فیزیکی این فولاد ارائه شدهاند.
| جدول مشخصات فیزیکی | ||
| پارامتر | مقدار | واحد |
| چگالی | ~ 7.85 | g/cm3 |
| مدول الاستیسیته (E) | ~ 210 | 103xN/mm2 |
خواص مکانیکی فولاد 1.1203 (CK55)
اطلاعات ارائهشده در جدول زیر، از نسخه نهایی سال ۲۰۱۹ کلید فولاد (Stahlschlüssel) استخراج شدهاند. این دادهها بر اساس استانداردهای معتبر و بهروز بینالمللی تنظیم شدهاند و ممکن است با مقادیر قدیمیتر رایج در برخی منابع دیگر تفاوت داشته باشند.
| منبع: کلید فولاد (Stahlschlüssel) نگارش ۲۰۱۹ | |||
| جدول خواص مکانیکی | |||
| پارامتر | مقدار | واحد | |
| سختی در حالت آنیل شده | ≤ 229 | HB 30 | |
| تست سختیپذیری Jominy Test | ≤ 1 mm | 58-65 | HRC |
| استحکام تسلیم کوئنچ و تمپر شده | ≤ 16 mm | ≥ 550 | MPa |
| 17-40 mm | ≥ 490 | MPa | |
| 41-100 mm | ≥ 420 | MPa | |
| استحکام کششی کوئنچ و تمپر شده | ≤ 16 mm | 800-950 | MPa |
| 17-40 mm | 750-900 | MPa | |
| 41-100 mm | 700-850 | MPa | |
| افزایش طول بعد از شکست کوئنچ و تمپر شده | ≤ 16 mm | ≥ 12 | % |
| 17-40 mm | ≥ 14 | % | |
| 41-100 mm | ≥ 15 | % | |
| کاهش سطح مقطع کوئنچ و تمپر شده | ≤ 16 mm | ≥ 30 | % |
| 17-40 mm | ≥ 35 | % | |
| 41-100 mm | ≥ 40 | % | |
| نوار سخت شده تا ۲ میلیمتر | سختی | ≤ 650 | HV |
عملیات حرارتی و سختکاری فولاد 1.1203
- آنیلینگ (Annealing): فولاد تا دمای ۶۵۰ تا ۷۰۰ درجه سانتیگراد گرم شده و بهآرامی سرد میشود. هدف، بهبود کیفیت سطح و کاهش سختی است.
- نرمالهکردن (Normalizing): حرارتدهی تا دمای ۸۲۵ تا ۸۶۵ درجه سانتیگراد و سپس سرد کردن در هوا، بهمنظور ریزدانه شدن ساختار و یکنواختی خواص انجام میشود.
- فورجینگ (Hot Working): قطعه در دمای ۸۵۰ تا ۱۰۵۰ درجه سانتیگراد حرارت داده شده و تحت فشار شکلدهی میشود.
- سختکاری (Hardening): حرارتدهی در محدوده ۸۰۵ تا ۸۴۵ درجه سانتیگراد و سپس کوئنچ در آب یا روغن جهت افزایش سختی و مقاومت.
- تمپرینگ (Tempering): پس از سختکاری، فولاد در دمای ۵۵۰ تا ۶۶۰ درجه سانتیگراد بازپخت شده تا تنشهای داخلی حذف و چقرمگی بهبود یابد.
اطلاعات ارائهشده در جدول زیر، از نسخه نهایی سال ۲۰۱۹ کلید فولاد (Stahlschlüssel) استخراج شدهاند. این دادهها بر اساس استانداردهای معتبر و بهروز بینالمللی تنظیم شدهاند و ممکن است با مقادیر قدیمیتر رایج در برخی منابع دیگر تفاوت داشته باشند.
| منبع: کلید فولاد (Stahlschlüssel) نگارش ۲۰۱۹ | |
| جدول عملیات حرارتی | |
| نوع عملیات حرارتی | بازه حرارتی |
| فورج گرم (Hot Working) | 850-1050 °C |
| نرماله کردن | 825-865 °C |
| آنیل کامل (Soft Annealing +A) | 650-700 °C |
| سختکاری با آب | 805-845 °C |
| سختکاری با روغن | 805-845 °C |
| تمپرینگ | 550-660 °C |
